Porady dla przedsiębiorców

Czym jest kapitał zapasowy i do czego służy w firmie?

31-12-2019

Kapitał zapasowy co to?

Podstawowym elementem, który zapewnia poprawne funkcjonowanie firmy, pozwala na produkowanie oraz sprzedawanie produktów i usług, jest kapitał przedsiębiorstwa. Są to nie tylko środki finansowe, ale również dobra materialne. W jego skład wchodzi między innymi kapitał zapasowy. Do jego zadań należy poprawa sytuacji finansowej przedsiębiorstwa przez pokrycie przyszłych strat, które mogą pojawić się w danej spółce. Jeżeli kapitał podstawowy ulegnie zniekształceniu, wówczas środki te pomogą w wyrównaniu bilansu zysków i strat. W zależności od formy organizacyjno-prawnej występuje pod różnymi nazwami, ale u podstaw leżą te same cele oraz zadania. Kapitał zapasowy oraz znajdująca się w nim pula środków mogą pochodzić z różnych źródeł. Należą do nich między innymi emisja akcji, które stanowią nadwyżkę w stosunku do wartości nominalnej. Pod tym stwierdzeniem kryje się sprzedaż udziałów ponad wartość nominalną po pokryciu kosztów. W innym przypadku może również powstać w wyniku wymaganego odpisu zysków netto. Jest to charakterystyczne dla spółki akcyjnej. Z kolei w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością kapitał zapasowy wynika z nadwyżki ze sprzedaży udziałów. Inną sytuacją może być po prostu zamiana wierzytelności na akcje lub udziały z uwzględnieniem różnic kursowych.

Kapitał zapasowy

Kapitał zapasowy jest obowiązkowy tylko w niektórych formach organizacyjno-prawnych. Jeśli przedsiębiorcy decydują się na założenie spółki akcyjnej lub komandytowej, wówczas muszą liczyć się z takim wymogiem. Z kolei spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może opcjonalnie budować kapitał zapasowy. Warto zaznaczyć, że może on być zwiększony lub zmniejszony w zależności od potrzeb przedsiębiorstwa w danym momencie. Wzrost wynika z obowiązkowych czy też dobrowolnych dopłat akcjonariuszy lub udziałowców, przeniesienia środków finansowych z kapitału zakładowego, niepodzielonego zysku netto albo innych środków rezerwowych z lat ubiegłych. W tym miejscu warto się zatrzymać, aby wyjaśnić, czym różni się kapitał rezerwowy od zakładowego?

Kapitał zapasowy w spółce z o.o. i innych formach organizacyjno-prawnych

Jak zostało wspomniane, kapitał zapasowy w spółce akcyjnej oraz komandytowej jest obowiązkowy. Z kolei w przypadku spółki z o.o. ma formę dobrowolnego zabezpieczenia interesów. Najważniejsze informacje dotyczące kapitału zapasowego w spółkach kapitałowych można znaleźć w ustawie z dnia 15 września 2000 roku Kodeks spółek handlowych (Dz.U. 2000 nr 94 poz. 1037). Kapitał zapasowy w spółce akcyjnej powinien być budowany poprzez przelewanie co najmniej 8% zysku za dany rok obrotowy. Jest to obowiązkowe aż do momentu osiągnięcia limitu co najmniej 1/3 wartości kapitału zakładowego, który odnotowuje się w Krajowym Rejestrze Sądowym. W takiej sytuacji zawarcie informacji na ten temat w statucie nie ma znaczenia. Inaczej wygląda to w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Kluczowa będzie w tym przypadku wartość kapitału zakładowego. Musi ona wynosić co najmniej 50 000 zł, a wartość nominalna nie może być niższa niż 50 zł z uwzględnieniem ograniczeń dotyczących objęcia udziałów poniżej ich wartości nominalnej. Jeśli dojdzie do przekazania udziałów w wyższej cenie, wówczas nadwyżkę należy przekazać do kapitału zapasowego. Dzieje się tak nawet w przypadku braku informacji na ten temat w statucie.

Kapitał zapasowy przedsiębiorstwa

Kapitał zapasowy przedsiębiorstwa nosi również inne nazwy w zależności od jego formy organizacyjno-prawnej. Jeżeli dotyczy on spółdzielni, wówczas będzie to kapitał zasobowy. Pieniądze na ten cel zostają przenoszone wskutek odpisu z zysku, wpłaty wpisowego. Następnie środki te można przeznaczyć na pokrycie strat. Fundusz przedsiębiorstwa to określenie spotykane w zakładach państwowych. Najważniejsze informacje na ten temat znajdują się w ustawie z dnia 16 września 1982 roku Prawo spółdzielcze (Dz.U. 1982 nr 30 poz. 210). Pulę dostępnych środków można zwiększyć przez zysk przedsiębiorstwa, pieniądze z innych źródeł. Natomiast fundusz zakładu dotyczy publicznych zakładów opieki zdrowotnej, co zostało określone w ustawie z dnia 30 sierpnia 1991 roku o zakładach opieki zdrowotnej (Dz.U. 1991 nr 91 poz. 408). Środki zostaną pomnożone przez przekazanie środków trwałych i pozostałych składników majątkowych, nie uwzględniając nieruchomości. Służą one pokryciu powstałych strat.

Kapitał zapasowy a rezerwowy

Co wyróżnia kapitał zapasowy a rezerwowy? Kapitał zapasowy w spółce z oo jest nieobowiązkowy. Dlatego też bardzo często stosuje się go zamiennie z kapitałem rezerwowym, utożsamiając je ze sobą. Jednak warto zaznaczyć, że podstawową różnicą między nimi jest forma zasilania. Pieniądze z dopłat powinny być przeznaczone na kapitał rezerwowy. Stanowi on część kapitału własnego, zysków przeznaczonych na rozwój spółki oraz codzienne zobowiązania, czyli jeden z pasywów w bilansie. Odpis środków jest możliwy wyłącznie w uzasadnionych przypadkach. Szczegółowe informacje na temat zasad odnotowania dopłat wspólników znajdują się w ustawie z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości (Dz.U. 1994 nr 121 poz. 591). Dodatkowo warto zwrócić uwagę na zasady dotyczące agio, czyli dodatnią różnicą między ceną akcji lub udziałów a ich wartością nominalną. Środki te mogą zostać przeznaczone wyłącznie do kapitału zapasowego. W takiej sytuacji nawet spółka z ograniczoną odpowiedzialnością musi go utworzyć, ponieważ przekazanie pieniędzy uzyskanych w ten sposób do kapitału rezerwowego jest niemożliwe. Warto zaznaczyć, że procedura odpisu na pokrycie straty nie różni się w obu przypadkach. Jak to zrobić?

Pokrycie straty z kapitału zapasowego

Pokrycie straty z kapitału zapasowego odbywa się na podstawie specjalnej procedury. Jednak nie stoi nic na przeszkodzie, aby przekazać zysk lub dopłaty wspólników na pokrycie ujemnego bilansu z ubiegłych lat. Zgodnie z zapisami art. 396 par 5 Kodeksu spółek cywilnych, decyzję o użyciu kapitału zapasowego podejmuje walne zgromadzenie akcjonariuszy. Jeżeli wartość kapitału zapasowego jest niższa niż 1/3 kapitału zakładowego, wówczas środki mogą być przeznaczone wyłącznie na pokrycie udokumentowanych strat z poprzednich lat. Gdy kapitał zapasowy ma wyższą wartość, dowolny cel, jaki zostanie sfinansowany z tych środków, wybiera walne zgromadzenie akcjonariuszy. Zmniejszenie kapitału zapasowego może wynikać nie tylko z pokrycia strat z ubiegłych lat, ale również umorzenia akcji, finansowania dywidend, zwiększenia kapitału zakładowego lub rezerwowego, różnic między zyskami ze sprzedaży akcji a ich wartością nominalną oraz pokrycia kosztów organizacyjnych powstałych w wyniku przejęcia lub połączenia przedsiębiorstw.

Lista wpisów

Szanowny Użytkowniku!

Na naszych stronach korzystamy z plików cookie. Dane te są przez nas zbierane, aby poprawić komunikatywność na stronie a także pozwalają Ci pełniej korzystać z jej możliwości. W ten sposób jesteśmy w stanie dopasować indywidualne treści do Ciebie oraz pozwalają nam zrozumieć w jaki sposób usprawnić funkcjonalność naszych stron, tak by korzystanie z nich było dla Ciebie przyjemniejsze i prostsze. Abyśmy mogli zapewnić Ci te wszystkie funkcjonalności prosimy o akceptację plików cookie, związanych z wydajnością usług, funkcjonalnością strony i treściami reklamowymi. Chcemy Cię zapewnić, że strony nie zbierają w sposób automatyczny żadnych innych informacji, z wyjątkiem tych zawartych w plikach cookies oraz znacznikach pikselowych. Nie zwiększamy zakresu naszych uprawnień. Dbamy o Twoje dane tak by były u nas bezpieczne, a zgodę możesz wycofać w każdej chwili, ustawienia można w dowolnej chwili zmienić. Szczegóły jak to zrobić i jak zarządzać wyrażoną przez Ciebie zgodą uzyskasz w Polityce prywatności.
Należą do nich pliki, umożliwiające korzystanie z usług dostępnych w ramach Serwisu, np. uwierzytelniające pliki cookies wykorzystywane do usług wymagających uwierzytelniania w ramach Serwisu oraz pliki cookies służące do zapewnienia bezpieczeństwa, np. wykorzystywane do wykrywania nadużyć w zakresie uwierzytelniania w ramach Serwisu; (zgoda nie jest wymagana)

Zapisano
Są to pliki umożliwiające "zapamiętanie" wybranych przez Ciebie ustawień i personalizację Twojego interfejsu, np. w zakresie wybranego języka lub regionu, z którego pochodzisz, rozmiaru czcionki, wyglądu strony internetowej itp.;

Zapisano
Te pliki cookie, umożliwiają nam zbieranie informacji o sposobie korzystania ze stron internetowych Serwisu, pomagają nam udoskonalać witrynę. Dzięki tym plikom często mamy możliwość szybszego przetworzenia Twojego żądania oraz możemy zapamiętać Twoje ustawienia Wyłączenie tych plików może spowodować nieprawidłowości w wyświetlaniu treści i spowolnione działanie strony.

Zapisano
Pliki cookie, umożliwiające dostarczanie Ci treści reklamowych bardziej dostosowanych do ich zainteresowań dzięki którym reklamy zarówno na tej stronie jak i poza nią są zgodne z Twoimi preferencjami. Wyłączenie tych plików cookie może spowodować wyświetlanie zawartości stron internetowych Serwisu niedostosowanych do Twoich zainteresowań. Korzystanie z Serwisu może być wówczas mniej zoptymalizowane.

Nie teraz, zdecyduję później Gotowe